TR040504

Meer dwang in het algemeen belang,
Trouw 2004-05-04

In Trouw van 4 mei 2004 meldde Edwin Keulen de herontdekking van het algemeen belang door de Utrechtse pedagoog Micha de Winter.
Nadat pedagogen zich decennialang niet hadden bekreund om het normatieve van de opvoeding, maar vooral om de ontwikkeling van het individuele kind, zou De Winter nu dan het idee van normen en waarden van premier Balkenende min of meer gaan omarmen.

Het is nog maar de vraag of dat iets goeds voorspelt.
Een van de belangrijke deelgebieden waarop pedagogen in de laatste decennia actief waren, is dat van onderzoek en advies na echtscheiding. Kinderrechters baseerden hun beschikkingen op basis van de adviezen van deze deskundig geachte professionals, ook toen duidelijk begon te worden dat het met die adviezen en de kinderen na de scheiding vaak de verkeerde kant opging.
Wie vraagtekens plaatste bij de bevindingen der adviseurs, kreeg te horen dat een wetenschap nu eenmaal in beweging en ontwikkeling is. Met name in de pedagogie blijkt het om die reden geen enkel probleem te zijn om een oude waarheid in te ruilen voor een nieuwe; voor oude fouten aanvaardt men geen verantwoordelijkheid en het uitblijven van nieuwe fouten wordt niet gegarandeerd. Wie advies vraagt doet dat op eigen risico, maar de pedagoog acht zich nog wel steeds deskundig. Dat is voor een nuchter verstand niet te bevatten.
Want mensen en kinderen veranderen niet. Of zij zich per fiets op per vliegtuig verplaatsen heeft geen wezenlijke invloed op hun individuele en sociale functioneren: door technologische revoluties of omgevingsveranderingen is de mens niet wezenlijk van zijn stuk te brengen.
Tientallen jaren lang meenden de deskundigen, op de golven van het mede door henzelf in stand gehouden individualisme, dat kinderen van gescheiden ouders het best konden stellen met slechts één van hun ouders. Nu de wal dit schip op ramkoers lijkt te gaan keren, haasten de deskundigen zich blijkbaar naar het groeiende koor van protestzangers en vernieuwers – en bewijzen zij het failliet van hun pedagogisch Raten und Rätseln.
Pedagoog De Winter acht het beter om de maatschappelijke opvoeding thans toe te spitsen op democratie en rechtsstaat. Dat laatste is van belang omdat slechts de rechtsstaat kinderen en hun ouders kan beschermen tegen de fnuikende adviezen uit de modieuze kokers der deskundigen die zich traditiegetrouw niet bekommeren om zoiets banaals als waarheidsvinding.
Pas wanneer hun bemoeienis in het familierecht is uitgebannen en hun dwang is verdwenen, wacht misschien onze kinderen - en ons - een gelukkiger leven. Dan pas zullen wij kunnen ervaren dat het artikel van Edwin Keulen inderdaad iets goeds voorspelde.

Arthur Ross,
St. Ouders Zonder Omgang